ISO 50001:2018 là tiêu chuẩn quốc tế quy định các yêu cầu đối với việc xây dựng, triển khai, duy trì và cải tiến hệ thống quản lý năng lượng. Điểm quan trọng của tiêu chuẩn là giúp doanh nghiệp đưa năng lượng trở thành một đối tượng được quản lý một cách có hệ thống, tương tự như các nguồn lực quan trọng khác trong hoạt động sản xuất.

Thay vì chỉ tập trung vào việc thay thế một thiết bị hoặc thực hiện một dự án tiết kiệm năng lượng đơn lẻ, doanh nghiệp áp dụng ISO 50001 có thể xây dựng một chu trình quản lý liên tục thông qua các bước  như: thu thập và phân tích dữ liệu, xác định các khu vực sử dụng năng lượng trọng điểm, thiết lập mục tiêu, triển khai giải pháp, đo lường kết quả, đánh giá và tiếp tục cải tiến. Cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp công nghiệp có quy mô sản xuất lớn, nhiều công đoạn và hệ thống thiết bị tiêu thụ năng lượng khác nhau. Khi dữ liệu năng lượng được theo dõi thường xuyên và gắn với các chỉ số hiệu suất cụ thể, doanh nghiệp có thể xác định chính xác hơn nơi đang tiêu thụ nhiều năng lượng, nguyên nhân của mức tiêu thụ và những khu vực có tiềm năng cải thiện.

Doanh nghiệp chuyển từ việc đánh giá hiệu quả năng lượng theo cảm tính sang đánh giá dựa trên dữ liệu. Đây cũng là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp nhận diện các cơ hội tiết kiệm năng lượng, ưu tiên các dự án có hiệu quả cao và theo dõi mức cải thiện sau khi đầu tư. Với cách tiếp cận đó, ISO 50001 không chỉ hỗ trợ tiết kiệm năng lượng, mà còn góp phần nâng cao chất lượng ra quyết định đầu tư. Doanh nghiệp có thể xác định rõ hơn giải pháp nào cần ưu tiên, mức tiêu thụ nào cần cải thiện và kết quả của từng biện pháp sau khi được triển khai.

Đối với doanh nghiệp công nghiệp, năng lượng là một trong những yếu tố đầu vào có ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí sản xuất. Vì vậy, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng đồng nghĩa với việc tạo thêm dư địa để doanh nghiệp giảm chi phí và cải thiện năng lực cạnh tranh. Việc áp dụng ISO 50001:2018 giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn mức tiêu thụ năng lượng, phát hiện các điểm bất hợp lý trong vận hành và duy trì hiệu quả của các giải pháp tiết kiệm năng lượng sau đầu tư. Quan trọng hơn, hệ thống tạo ra trách nhiệm rõ ràng giữa các bộ phận, giúp quản lý năng lượng trở thành một phần của hoạt động quản trị doanh nghiệp thay vì chỉ là nhiệm vụ của riêng cán bộ kỹ thuật.

Chương trình đào tạo tại Hà Nội cũng giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa ISO 50001:2018 và các yêu cầu về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại Việt Nam. Các nội dung như kiểm toán năng lượng, theo dõi và báo cáo tình hình sử dụng năng lượng, chỉ định người quản lý năng lượng và xây dựng kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đều có thể được đặt trong một hệ thống quản lý năng lượng có tính liên kết và nhất quán.

Đặc biệt, trong bối cảnh các yêu cầu về ESG, giảm phát thải và Net Zero 2050 ngày càng trở thành một phần của hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng, năng lực quản lý và minh bạch hóa dữ liệu năng lượng sẽ ngày càng có ý nghĩa đối với doanh nghiệp. ISO 50001:2018 vì vậy không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn có thể trở thành một công cụ quản trị hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu mới của thị trường.

Chương trình đào tạo của Dự án VSUEE được thiết kế theo hướng gắn kiến thức với thực tiễn. Bên cạnh việc tìm hiểu các yêu cầu của ISO 50001:2018, học viên được tiếp cận các tình huống và bài tập thực tế liên quan đến đánh giá năng lượng, xác định SEUs, xây dựng EnPIs và đường cơ sở năng lượng, cũng như hoạt động giám sát và đo lường. Thông qua đó, doanh nghiệp có thể hình dung rõ hơn một Hệ thống quản lý năng lượng sẽ được xây dựng và vận hành như thế nào trong điều kiện thực tế, từ khâu chuẩn bị dữ liệu, xây dựng quy trình đến theo dõi và cải tiến hiệu quả.

Thông qua chương trình tại Hà Nội, Dự án VSUEE tiếp tục thúc đẩy việc phổ biến ISO 50001:2018 tới cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp, hướng tới xây dựng năng lực quản lý năng lượng lâu dài thay vì chỉ tập trung vào các giải pháp tiết kiệm trước mắt. Khi được triển khai hiệu quả, ISO 50001:2018 sẽ giúp doanh nghiệp quản lý tốt hơn năng lượng, sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực, giảm chi phí và phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững của ngành công nghiệp Việt Nam.