Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang trên đà hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới, nhu cầu năng lượng cho sản xuất công nghiệp ngày càng gia tăng mạnh mẽ. Ngành công nghiệp hiện nay chiếm gần 50% tổng năng lượng tiêu thụ quốc gia, trong đó động cơ điện là thiết bị tiêu thụ điện năng lớn nhất, ước tính chiếm 60–70% tổng lượng điện trong các nhà máy. Việc nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng của hệ thống động cơ vì vậy đóng vai trò then chốt trong chiến lược tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới phát triển bền vững.

Cùng với sự phát triển của khoa học – công nghệ, các giải pháp kỹ thuật tiên tiến như động cơ hiệu suất cao (IE3, IE4, IE5), biến tần điều khiển tốc độ (VFD), điều khiển vector và bảo trì dự đoán, hay tối ưu hóa hệ thống truyền động đã được ứng dụng rộng rãi trên thế giới, mang lại hiệu quả tiết kiệm năng lượng từ 10–30% tùy theo loại tải. Tuy nhiên, tại Việt Nam, phần lớn động cơ công nghiệp vẫn là loại hiệu suất trung bình (IE1–IE2), chưa được tích hợp điều khiển tốc độ, hoặc vận hành trong điều kiện không tối ưu. Điều này cho thấy tiềm năng rất lớn để cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng trong lĩnh vực này.

Cuốn “Cẩm nang công nghệ tiết kiệm năng lượng – Nhóm công nghệ động cơ điện” được biên soạn nhằm cung cấp cho các doanh nghiệp, chuyên gia kỹ thuật và nhà quản lý năng lượng một nguồn tài liệu chuyên sâu, cập nhật và thực tiễn. Nội dung tài liệu trình bày tổng quan về công nghệ động cơ điện, xu hướng phát triển mới, các giải pháp kỹ thuật tiết kiệm năng lượng khả thi, hướng dẫn đánh giá và lựa chọn thiết bị, cùng với các nghiên cứu điển hình trong và ngoài nước. Phạm vi nội dung của cẩm nang này tập trung vào các động cơ điện có công suất từ 15 kW trở lên, là nhóm động cơ được sử dụng phổ biến trong các hệ thống truyền động công nghiệp và có ảnh hưởng đáng kể đến tổng mức tiêu thụ điện năng của doanh nghiệp. Các động cơ công suất rất nhỏ, phục vụ thiết bị dân dụng hoặc ứng dụng chuyên biệt không thuộc phạm vi xem xét của tài liệu này.